Matarajio ya COP31  baada ya matokeo ya COP30

Na Martha Fatael, TimesMajira Online

MKUTANO wa 30 wa Umoja wa Mataifa kuhusu Mabadiliko ya Tabianchi (COP30) umehitimishwa huku mjadala mkubwa ukielekezwa katika hatua za utekelezaji wa mikataba ya kimataifa ya tabianchi, uwajibikaji wa nchi wanachama na maandalizi ya mkutano unaofuata. COP30 imeacha msingi muhimu kwa mataifa kufanya marekebisho katika sera, mipango ya kitaifa na mifumo ya ufadhili ili kuendana na mahitaji ya dunia inayokabiliwa na mabadiliko ya tabianchi.

Hali ya sasa baada ya COP30

Mkurugenzi wa Mazingira katika Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya Mazingira (UNEP), Dkt. Maria Estevez, amesema bado kuna haja ya kuongeza kasi ya utekelezaji wa programu za kupunguza hewa ukaa (mitigation) na kuimarisha miradi ya kukabiliana na athari za tabianchi (adaptation), hususan katika nchi zinazoendelea ambako athari zimeongezeka maradufu.

Mwakilishi wa Shirika la Chakula na Kilimo la Umoja wa Mataifa (FAO), Dkt. Luca Bianchini, amesema sekta ya kilimo inahitaji ufadhili mahususi kutokana na ongezeko la ukame, mafuriko na uharibifu wa ardhi na kuwa bado kuna pengo kubwa kati ya ahadi zilizotolewa na hatua zinazotekelezwa na mataifa.

Mwenyekiti wa Mtandao wa Wataalamu wa Tabianchi Afrika Mashariki (EACC), Profesa John Mugisha, amesema utekelezaji wa makubaliano ya COP30 utahitaji ushirikiano wa kikanda, akibainisha kuwa Afrika Mashariki imeendelea kukumbwa na mabadiliko makubwa ya mifumo ya mvua na uharibifu wa ikolojia za milima.

Wananchi wa Moshi wazungumzia athari za tabianchi

Mkazi wa Moshi Mjini, Anna Matandika, amesema mabadiliko ya tabianchi yameathiri kwa kiwango kikubwa maisha yao ya kila siku, likiwemo kupungua kwa uzalishaji wa mazao, kuongezeka kwa gharama ya maji na uharibifu wa vyanzo vya maji vinavyotegemewa kwa kilimo na matumizi ya nyumbani.

Amesema wanatarajia maamuzi ya COP31 yataongeza msukumo kwa serikali za mitaa kuongeza uwajibikaji katika kusimamia sheria za mazingira na kusukuma mbele mpango wa kudhibiti taka ngumu, ambao umekuwa changamoto inayoongezeka kwa kasi.

Mkazi wa eneo la Shimbwe katika Wilaya ya Moshi Charles Masau, ambaye ni mmoja wa wanufaika wa shughuli za kilimo cha mlima, amesema kupungua kwa mtiririko wa maji kutoka Kilimanjaro kumeyumbisha uchumi wa kaya nyingi, na jamii inahitaji kuona hatua za dharura kutoka kwa wadau wa kitaifa na kimataifa.

Amesema COP31 inapaswa kuzingatia sauti za jamii zinazoathiriwa moja kwa moja ili maamuzi ya kimataifa yaweze kutafsiriwa katika miradi halisi ya kupunguza ukame, kulinda ikolojia za milima na kuboresha mifumo ya uzalishaji.

Matokeo ya mwisho ya COP30

Mkutano wa COP30 umefanikiwa kuweka mwongozo mpya wa uwazi katika masuala ya fedha za tabianchi na kuanzisha utaratibu wa kuongeza uwajibikaji wa mataifa tajiri katika kutekeleza ahadi zao. Mfuko wa Dunia wa Mazingira (GEF, Global Environment Facility) pamoja na Mfuko wa Kukabiliana na Mabadiliko ya Tabianchi (Adaptation Fund) umeahidi kuimarisha upatikanaji wa fedha kwa nchi zinazoendelea.

Mwakilishi wa Tanzania katika Ofisi ya Makamu wa Rais, Dkt. Fred Manyika, amesema mwongozo huo mpya utawezesha nchi kama Tanzania kushiriki ipasavyo katika ufuatiliaji wa fedha za tabianchi na kuboresha usimamizi wa miradi ya kitaifa.

Mkurugenzi wa Sera za Tabianchi kutoka Tanzania Climate Policy, Bi. Rehema Mzena, amesema makubaliano hayo yamefungua ukurasa mpya wa uhimilivu wa mazingira kupitia miradi ya kijani, ulinzi wa ikolojia na nishati safi.

Matarajio ya COP31

Katibu Mtendaji wa UNFCCC, Simon Stiell, ametangaza kuwa Australia itakuwa mwenyeji wa COP31, akisema nchi hiyo imechaguliwa kutokana na uwezo wake wa kitaasisi na utaalam mkubwa katika tafiti za mazingira na tabianchi katika ukanda wa Pasifiki. Nafasi hii inatarajiwa kuimarisha majadiliano kuhusu utekelezaji wa makubaliano ya COP30 na kuchochea uwazi katika matumizi ya fedha.

Mtafiti Mwandamizi wa Misitu kutoka Taasisi ya Utafiti wa Misitu Tanzania (TAFORI), Dkt. Anthony Meneri, amesema COP31 itakuwa muhimu kwa majadiliano ya kulinda ikolojia za misitu, vyanzo vya maji na milima ambayo imeathirika sana kutokana na mabadiliko ya tabianchi na kuwa mkutano ujao utahitaji ushahidi zaidi wa kisayansi na ushirikiano wa kimataifa katika maeneo ya ulinzi wa bioanuwai.

Mwenyekiti EACC Profesa John Mugisha amesema mkutano huo unatarajiwa kuangazia matumizi ya takwimu na mifumo ya kisayansi ili kukuza mipango ya kitaifa ya tabianchi, hususan katika maeneo nyeti kama milima, mabonde ya mito na misitu ya kitropiki.

Hitimisho

COP31 inabeba matarajio makubwa ya dunia, ikiwa inatarajiwa kuwa hatua mpya ya utekelezaji wa maamuzi ya COP30. Katika mazingira ya sasa, kasi ya utekelezaji, uwajibikaji wa nchi wanachama na kuzingatia mahitaji ya jamii zilizo hatarini ni mambo yanayotazamwa kwa karibu. Mataifa sasa yanaitazama Australia yakitarajia kuwa mkutano huo utafungua njia ya kuongeza uwazi, ushirikiano na matokeo yenye athari kwa maisha ya watu, hususan jamii kama za Moshi ambazo zimeanza kuona athari za mabadiliko ya tabianchi kwa haraka zaidi.

Aidha, tayari maandalizi ya awali ya COP32 yameanza, ambapo Katibu Mtendaji wa Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Mabadiliko ya Tabianchi (UNFCCC) Simon Stiell, amesema mkutano huo unatarajiwa kufanyika barani Asia, na utalenga kutathmini hatua zilizopigwa katika utekelezaji wa makubaliano ya COP31 pamoja na kuweka mwelekeo mpya wa muda mrefu katika ufadhili wa tabianchi, uvumbuzi wa teknolojia na usimamizi wa ikolojia nyeti duniani.